مجموعه شعر بنفشه‌های لای برف در دفتر شعر جوان نقد شد

ایلنا: در آغاز جلسه بررسی کتاب؛ بهاره فریس‌آبادی تعدادی از شعرهای خود را برای حاضرین قرائت کرد. سپس سوری احمدلو، شاعر، به ایراد نظرات خود درباره‌ی این مجموعه پرداخت.
وی با اشاره به اینکه رویکردش در نقد مجموعه، بررسی تجربه‌ی زیسته‌ی راوی و بازنمایی آن در شعرهاست، گفت: بیشتر شعرهای این دفتر روایی‌اند، به نظر می‌رسد آنجایی که این روایت در شعرها باید به سرانجامی برسد، رسیده است.
وی توضیح داد: در این حالت عناصر روایی، نوع رفتار با زبان و حتی پرش‌های ذهنی و تداعی‌ها همگی از کار درآمده است.
وی شعر ص 14 کتاب را به عنوان نمونه‌ای از این حالت درنظر گرفت.
احمدلو گفت: در این شعر ایجاز، به روایت این امکان را می‌دهد که پیش رود و دریافت‌های مختلفی را درمعرض بگذارد.
احمدلو اضافه کرد: ذهن ایرانی با ایجاز در زبان شاعرانه و ادبی درآمیخته است.
وی علت این مسئله را تلفیق فرهنگ عارفانه و ادبیات کلاسیک ما دانست و عنوان کرد: ماحصل چنین تلفیقی نوعی زبان پیراسته و موجز و مختصر است که در آن مفاهیم به اشاره عنوان می‌شوند.
احمدلو افزود: به همین علت است که آن دسته از شعرهای این مجموعه، که در آنها روایت براساس ایجاز و نوعی تصویرگری مختصر پیش می‌رود، از کار درنمی‌آید، در این شعرها روایت به بهترین اجرای خود نزدیک نمی‌شود.
وی شعر صفحه‌ی 11 را نمونه‌ای برای این حالت دانست. احمدلو افزود: شاعر در این شعر نه به فضای اسطوره‌ای روایت وفادار مانده و نه توانسته از فضاسازی مدرنی که پیشنهاد کرده بهترین بهره را ببرد.
سوری احمدلو که سالی قبل دفتر شعر نردبام گیلاس ماه را قرمز نمی‌کند را منتشر کرده است درباره‌ی زبان این شعرها گفت: نوعی موسیقی غیرضروری در این شعرها هست.
وی افزود: تصور می‌کنم در شعر سپید نوعی کمبود وزن و ریتم احساس می‌شود، حال، اگر بخواهیم این کمبود را جبران کنیم باید به عناصری در صور خیال بیشتر اجازه‌ی جولان دهیم.
وی نتیجه گرفت: در شعرهای این مجموعه شاید آنچه موجب می‌شود موسیقی در زبان این قدر پررنگ باشد، فقدان یک تخیل تمام عیار است. بر همین اساس، شعرهایی که در آنها روایت شاعرانه با تصویرها پیش می‌روند، پرش‌های ذهنی به خوبی اتفاق می‌افتند و به پرداخت آنچنانی به موسیقی در زبان نیازی احساس نمی‌شود، چراکه ردپای نوعی تجربه‌ی زیسته را می‌شود در آنها پی گرفت.
در خاتمه احمدلو تعداد زیادی از شعرهای این مجموعه را قابل توجه دانست .
در ادامه‌ی نشست، علی مسعودی نیا، شاعر و روزنامه‌نگار، نقطه نظرات خود را درباره‌ی بنفشه‌های لای برف مطرح کرد. وی گفت: شایسته بود این کتاب بهتر دیده می‌شد چراکه حائز ویژگی‌هایی است که در خور تاملند.
وی در توضیح این ویژگی‌ها گفت: در روزگاری که بیشتر شاعران دغدغه ی فرم گریزی دارند و می‌خواهند سخنان نغز بگویند شعرهای این کتاب دغدغه‌های فرمال دارد و این خود نقطه‌ی قوتی است.
در ادامه وی استراتژی‌های فرمال این کتاب را برشمرد: ایجاد فرم از طریق تم‌های موسیقایی مانند لالایی و مرثیه، ایجاد فرم از طریق توصیف اپیزودیک که به نوعی بهره‌گیری از عناصری در هنرهای تجسمی است و درنهایت فرم از رهگذر ایجاد پارادوکس در جنسیت راوی.
علی مسعودی نیا در ادامه رویکرد راوی این شعرها را در مواجهه با احساسات، افکار و دنیای اطرافش یک رویکرد روایی و واقعیت‌گرا دانست که به نظر می‌رسد از نحوه‌ی مواجهه‌ی راوی با دنیای اطرافش مایه می‌گیرد.
مسعودی نیا در ادامه، جهان‌بینی پشت شعرها را یک جهان‌بینی طبیعت گرا دانست. وی اما محصول هنری فریس آبادی را در این کتاب یک محصول سوررئال دانست. مسعودی نیا نتیجه گرفت به همین دلیل است که روای این شعرها بر جنسیت خود خیلی تاکید نمی‌کند. جنسیتی که اتفاقا می‌تواند به متن جهت بدهد، جنسیتی که می‌تواند موجد تغزل باشد.
مسعودی نیا افزود: دقیقا به همین دلیل است که در این مجموعه شعر از آن ظرافت‌های زبانی شعر زنان خبری نیست. وی نگاه تغزل گریز و سرد و عبوس راوی این شعرها را نگاهی در خور تامل دانست. همچنین، از اینکه در شعرهای این مجموعه ضعف تالیف ندارند ابراز رضایت کرد.
علی مسعودی نیا در ادامه با اشاره به اینکه شعرهای این مجموعه زیرمجموعه‌ی گفتمان شعر زنانه‌ی امروز ایران نیست، این مسئله را نقطه‌ی قوتی قلمداد کرد و توضیح داد: به همین دلیل است که از پرداختن پررنگ به مسائل اجتماعی و مردستیزی و گونه‌ای از سانتی مانتالیزم زنانه، نشانی در شعرها نیست.
وی تخیل را در این شعرها تخیل زمختی دانست و افزود: این تخیل بدقلق است و به آسانی تن به خوراک سلیقه‌های راحت‌طلب شدن نمی‌دهد.
در ادامه جلسه مسعودی نیا خاطرنشان شد:‌ انتقادهایی هم به این دفتر شعر دارد که افراط در پرداخت موسیقایی زبان یکی از آنهاست. وی افزود: ترکیب وصفی در این مجموعه به وفور دیده می‌شود، در عبارات گاهی عناصری برای جور کردن موسیقی اضافه می‌شوند که نیازی به آنها در ساختار شعر احساس نمی‌شود و این مسئله باعث می‌شود که بافت زبانی شعرها یکنواخت شود و لحن تغییر چندانی نکند.
مسعودی نیا افزود: این قضیه به خودی خود ایرادی ندارد اما در برخی شعرها که فضا تغییر می‌کند نیاز به بافت زبانی متفاوتی نیز احساس می‌شود. این درحالی است که آن لحن یکدست و ملایم از تجربه کردن زبانی متناسب با این تغییر در فضا سر باز می‌زند.
مسعودی نیا از دیگر ایرادات این مجموعه را نوعی محافظه‌کاری اروتیک، تخیلی رو به صنعت گرایی و واج آرایی‌های گاه و بیگاه دانست.
وی از دیگر ایرادات این مجموعه را پررنگ بودن من راوی در شعرها دانست و گفت: اگرچه راوی یا من شعری در شعرهای این دفتر موقعیت‌های مختلفی اتخاذ می‌کند، درنهایت من بزرگ راوی سر جای خودش ایستاده است. این نگاه به دموکراسی زبانی زیاد نزدیک نیست.
در ادامه، یکی از حاضران به شدت از طرح جلدهای انتشارات آهنگ دیگر انتقاد کرد و گفت: طرح جلدهای این انتشارات مایه‌ی تاسف است و بیشتر کتاب‌های این انتشارات حتی آنها که مولفشان چند کتاب دارد ضعف تالیف دارند. اما مجموعه‌ی بهاره فریس آبادی ضعف تالیف ندارد و زبان در آن کاملا شسته رفته است.
وی افزود: شعرهای این مجموعه طوری است که باید زحمت بکشی تا بتوانی با آنها ارتباط برقرار کنی. مجری جلسه، ریحانی در پاسخ،از طرح جلدهای فرزاد ادیبی و کارنامه‌ی حرفه‌ای مدیران آهنگ دیگر دفاع کرد.
پایان پیام


http://ilna.ir/newsText.aspx?ID=157681

/ 4 نظر / 18 بازدید
مجله ادبی شمال- هجوم

در آستانه ۲۱ آبان سالروز ميلاد شاعر بزرگ ملي « نيما يوشيج » در پاسداشت پدر شعر نوين ايران به كمپين حاميان "روز شعر نوين ايران " بپيونديد . www.hojum.com

رضا

زيبا بود مثل خودت...

حسین گلچین

سلام مجموعه رباعی "یک چای برای آدم برفی" منتشرشد. [گل]